{"id":4789,"date":"2014-09-29T16:54:55","date_gmt":"2014-09-29T15:54:55","guid":{"rendered":"https:\/\/awecadvisors.org\/sin-categorizar\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/"},"modified":"2024-05-09T14:57:16","modified_gmt":"2024-05-09T13:57:16","slug":"dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/","title":{"rendered":"Dobrostan a zapalenie wymienia u kr\u00f3w mlecznych"},"content":{"rendered":"

E. Mainau, D. Temple, X. Manteca<\/strong><\/p>\n

Wi\u0119cej informacji<\/a>
\nPobierz kart\u0119 techniczn\u0105 w formacie PDF<\/a><\/p>\n

Zapalenie wymienia (mastitis) jest jednym z wa\u017cniejszych problem\u00f3w u kr\u00f3w mlecznych z punktu widzenia ich dobrostanu oraz ekonomiki produkcji mleka. Chocia\u017c w ostatnich latach obserwuje si\u0119 trend spadkowy w liczbie przypadk\u00f3w mastitis, to jednak pojawia si\u0119 ono ci\u0105gle u 25-45% zwierz\u0105t. Zapalenie wymienia jest chorob\u0105 wieloczynnikow\u0105, w kt\u00f3rej otoczenie, patogeny i gospodarz (krowa) wchodz\u0105 ze sob\u0105 w interakcje.<\/p>\n

Zapalenie wymienia powoduje straty w ekonomice produkcji mleka<\/h2>\n

Mastitis jest jedn\u0105 z najbardziej kosztownych chor\u00f3b dotykaj\u0105cych stada byd\u0142a mlecznego. Bezpo\u015bredni skutek ekonomiczny jest zwi\u0105zany z obni\u017ceniem ilo\u015bci i jako\u015bci mleka, zwi\u0119kszeniem koszt\u00f3w interwencji weterynaryjnych, odrzuceniem mleka przez mleczarnie i karami za przekroczenie poziomu liczby kom\u00f3rek somatycznych (LKS). G\u0142\u00f3wnym kosztem po\u015brednim, kt\u00f3ry zazwyczaj jest niedoceniany przez hodowc\u00f3w, jest zwi\u0119kszone ryzyko brakowania zwierz\u0105t oraz obni\u017cenie ich p\u0142odno\u015bci. \u015arednio mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce ka\u017cdy przypadek zapalenia wymienia powoduje wymierne straty na poziomie 200 EUR\/krow\u0119. Koszt wyst\u0119powania stan\u00f3w podklinicznych mastitis zale\u017cy od liczby kr\u00f3w i zwi\u0105zany jest g\u0142\u00f3wnie ze stratami w produkcji mleka.<\/p>\n

Rodzaje mastitis i przyczyny powstawania<\/h2>\n

Krowy z klinicznym przypadkiem mastitis zazwyczaj posiadaj\u0105 widoczne zapalenie wymion, a ich mleko mo\u017ce zawiera\u0107 grudki lub krew. Krowy z subklinicznym mastitis nie wykazuj\u0105 widocznych objaw\u00f3w zapalenia gruczo\u0142u mlekowego i mog\u0105 by\u0107 zdiagnozowane za pomoc\u0105 LKS lub kalifornijskiego testu na mastitis (CMT).<\/p>\n

Patogeny odpowiedzialne za zapalenie wymienia s\u0105 sklasyfikowane jako zaka\u017ane lub \u015brodowiskowe. Bakterie zaka\u017ane takie jak S. aureus, S. dysgalactiae i S. agalactiae, prze\u017cywaj\u0105 w gospodarzu i zazwyczaj rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 pomi\u0119dzy krowami podczas dojenia. Natomiast patogeny \u015brodowiskowe, takie jak E. coli, S.uberis, S. faecalis i Klebsiella spp. s\u0105 drobnoustrojami oportunistycznymi atakuj\u0105cymi gruczo\u0142 mlekowy. Mo\u017cna je znale\u017a\u0107 w r\u00f3\u017cnego rodzaju materia\u0142ach np. \u015bci\u00f3\u0142ce, oborniku itp. <\/p>\n

Zapalenie wymienia jest bardzo bolesn\u0105 chorob\u0105<\/h2>\n

Zar\u00f3wno producenci mleka jak i weterynarze uznaj\u0105 ci\u0119\u017ckie przypadki zapalenia wymion za najbole\u015bniejsz\u0105 chorob\u0119 wyst\u0119puj\u0105c\u0105 w\u015br\u00f3d kr\u00f3w mlecznych. Wiadomo jednak\u017ce, \u017ce krowy mog\u0105 do\u015bwiadczy\u0107 b\u00f3lu r\u00f3wnie\u017c w \u0142agodnych i \u015brednioci\u0119\u017ckich przypadkach zapalenia wymienia. Nawet subklinicznym przypadkom mastitis towarzyszy zwi\u0119kszony poziom bradykininy – peptydu kt\u00f3ry wyst\u0119puje w stanie zapalnym.<\/p>\n

Krowy cierpi\u0105ce na zapalenie wymienia wykazuj\u0105 oznaki zachowa\u0144 chorobowych (np. zmniejszone spo\u017cycie paszy, letarg) Zachowania chorobowe s\u0105 skoordynowanymi dzia\u0142aniami obronnymi zwierz\u0119cia maj\u0105cymi na celu zatrzymanie rozwoju infekcji i jej wyleczenie. B\u00f3l spowodowany zapaleniem wymienia mo\u017ce zmieni\u0107 objawy zachowa\u0144 chorobowych. W szczeg\u00f3lno\u015bci powinno zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 uwag\u0119 na d\u0142ugo\u015b\u0107 czasu, kt\u00f3ry krowa po\u015bwi\u0119ca na odpoczynek\/le\u017cenie. Czas odpoczynku jest zazwyczaj wyd\u0142u\u017cony podczas choroby, gdy\u017c pomaga to zaoszcz\u0119dzi\u0107 zwierz\u0119tom energi\u0119. Krowy z mastitis sp\u0119dzaj\u0105 jednak mniej czasu na odpoczynku, w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na b\u00f3l wymienia, co wp\u0142ywa negatywnie na ich dobrostan i produkcj\u0119 mleka. Dlatego odpoczynek jest bardzo wa\u017cny dla byd\u0142a mlecznego i nie nale\u017cy go bagatelizowa\u0107. Zdrowe krowy po\u015bwi\u0119caj\u0105 na odpoczynek zazwyczaj 12-13 godzin dziennie. Niekt\u00f3re badania wykazuj\u0105 wyra\u017ane zmiany w lateralizacji zachowa\u0144 podczas odpoczynku, krowy ograniczaj\u0105 bowiem czas le\u017cenia na wymieniu dotkni\u0119tym zapaleniem.<\/p>\n

Wska\u017aniki b\u00f3lu wywo\u0142anego zapaleniem wymienia u byd\u0142a mlecznego<\/h2>\n

Wska\u017aniki behawioralne<\/h3>\n
\n\t\t\t\t\t

Zwi\u0119kszone<\/h4>\n
    \n
  • Niepok\u00f3j podczas dojenia<\/li>\n
  • Odleg\u0142o\u015b\u0107 pomi\u0119dzy p\u0119cinami podczas stania<\/li>\n<\/ul>\n\t\t\t\t<\/div>\n
    \n\t\t\t\t\t

    Zmniejszone<\/h4>\n
      \n
    • Czas sp\u0119dzony na le\u017ceniu<\/li>\n
    • Czas sp\u0119dzony na pobraniu paszy<\/li>\n
    • Czas prze\u017cuwania<\/li>\n
    • Czas sp\u0119dzony na higienie<\/li>\n<\/ul>\n\t\t\t\t<\/div>
      <\/div>\n

      Wska\u017aniki fizjologiczne i produkcyjne<\/h3>\n
      \n\t\t\t\t\t

      Zwi\u0119kszone<\/h4>\n
        \n
      • Rytm serca i oddechu<\/li>\n
      • Temperatura odbytu<\/li>\n
      • Poziom bia\u0142ek ostrej fazy<\/li>\n<\/ul>\n\t\t\t\t<\/div>\n
        \n\t\t\t\t\t

        Zmniejszone<\/h4>\n
          \n
        • \n
            \n
          • Wydajno\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 mleka<\/li>\n
          • Pobranie suchej masy\n
              \n\t\t\t\t<\/div>
              <\/div><\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n

              Zdefiniowanych zosta\u0142o kilka czynnik\u00f3w behawioralnych i fizjologicznych spowodowanych b\u00f3lem chorego wymienia. Wzrost niepokoju podczas doju, np. zwi\u0119kszona cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 kopni\u0119\u0107 i przest\u0119powanie z nogi na nog\u0119 zosta\u0142y zaobserwowane co najmniej 3 dni po wykryciu mastitis.<\/p>\n

              Tak\u017ce odleg\u0142o\u015b\u0107 pomi\u0119dzy stawami skokowymi podczas stania jest wi\u0119ksza u kr\u00f3w z zapaleniem wymienia ni\u017c u kr\u00f3w zdrowych. Sugeruje to, \u017ce w wyniku mastitis dosz\u0142o do zmiany u\u0142o\u017cenia tylnych n\u00f3g zwierz\u0119cia podczas stania. Opr\u00f3cz ograniczenia prze\u017cuwania mastits mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zmniejszy\u0107 ruchliwo\u015b\u0107 \u017cwacza, co prowadzi do zak\u0142\u00f3ce\u0144 w trawieniu mikrobiologicznym pokarmu.<\/p>\n

              W odniesieniu do wska\u017anik\u00f3w fizjologicznych, poziom bia\u0142ek fazy ostrej (APP) takich jak amyloid A i haptoglobina gwa\u0142townie wzrasta w surowicy i mleku podczas zapalenia wymienia. APP okaza\u0142y si\u0119 by\u0107 dobrym wska\u017anikiem infekcji, stresu, stanu zapalnego i b\u00f3lu zwi\u0105zanego z mastitis.<\/p>\n

              Hiperalgezja i allodynia<\/h3>\n

              Ci\u0119\u017ckie przypadki zapalenia wymienia prowadz\u0105 do hiperalgezji (zwi\u0119kszonego odczuwania b\u00f3lu) i allodynii (stanu, w kt\u00f3rym bodziec, kt\u00f3ry w normalnych warunkach nie jest bolesny, powoduje b\u00f3l). Stan hiperalgezji trwaj\u0105cy przynajmniej 4 dni zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cony u kr\u00f3w z \u0142agodnym lub \u015brednim mastitis. Kopanie, agresja i brak przep\u0142ywu mleka podczas delikatnych pr\u00f3b dojenia s\u0105 oznakami allodynii.<\/p>\n

              Zapobieganie i zalecenia dotycz\u0105ce utrzymania zwierz\u0105t<\/h3>\n

              Najwa\u017cniejszymi czynnikami ryzyka wyst\u0105pienia zapalenia wymienia zidentyfikowanymi w raporcie opublikowanym przez Europejsk\u0105 Agencj\u0119 ds. Bezpiecze\u0144stwa \u017bywno\u015bci (EFSA, 2009) s\u0105 niew\u0142a\u015bciwa higiena \u015bci\u00f3\u0142ki (szczeg\u00f3lnie w przypadku patogen\u00f3w \u015brodowiskowych) oraz \u017ale zaprojektowany, u\u017cywany lub utrzymywany sprz\u0119t do dojenia (ze wzgl\u0119du na patogeny zaka\u017ane). Otoczenie krowy (legowisko, wybieg i hale udojowe) powinny by\u0107 czyste, suche i dobrze wentylowane. Programy profilaktyczne i kontrolne powinny by\u0107 starannie wdro\u017cone podczas procedury dojenia (np. odpowiednie przygotowanie i dezynfekcja dojarek, dojenie najpierw zdrowych kr\u00f3w, a potem tych zaka\u017conych itp.). Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107 jak wa\u017cna jest wczesna identyfikacja, monitorowanie i leczenie przypadk\u00f3w zapalenia wymienia w okresach laktacji i zasuszenia. Krowy z ci\u0119\u017ckimi przypadkami mastitis powinny by\u0107 trzymane w osobnych pomieszczeniach Odpowiednie \u017cywienie i niestresuj\u0105ce otoczenie s\u0105 bardzo istotnymi czynnikami dla prawid\u0142owego dzia\u0142ania uk\u0142adu odporno\u015bciowego kr\u00f3w. <\/p>\n

              \"\"

              Kontakt wymienia z brudn\u0105 powierzchni\u0105 przed lub po udoju mleka zwi\u0119ksza ryzyko mastitis<\/p><\/div>\n

              Zapobieganie b\u00f3lowi<\/h3>\n

              Leczenie obejmuj\u0105ce podanie antybiotyk\u00f3w i lek\u00f3w przeciwzapalnych zalecane jest w klinicznych przypadkach zapalenia wymienia. Skuteczno\u015b\u0107 niesteroidowych lek\u00f3w przeciwzapalnych (NLPZ) w \u0142agodzeniu objaw\u00f3w klinicznych zwi\u0105zanych z mastitis jest wi\u0119ksza ni\u017c w przypadku glukokortykoid\u00f3w, dlatego te\u017c NLPZ mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 najlepszym wyborem. Stosowanie NLPZ u kr\u00f3w ze sztucznie wywo\u0142anym mastitis zmniejsza objawy zapalenia wymienia i zwi\u0105zany z nim b\u00f3l, utrzymuje motoryk\u0119 \u017cwacza, obni\u017ca temperatur\u0119 odbytu, obni\u017ca t\u0119tno, a w niekt\u00f3rych badaniach zwi\u0119ksza spo\u017cycie paszy i produkcj\u0119 mleka. Chocia\u017c istnieje niewiele bada\u0144 dotycz\u0105cych wp\u0142ywu NLPZ na naturalnie pojawiaj\u0105ce si\u0119 zapalenie wymienia, odnotowano w nich zmniejszenie b\u00f3lu, jak i wykazano, \u017ce stosowanie NLPZ obni\u017ca t\u0119tno, cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 oddechu, LKS jak i ogranicza brakowanie stada. Mo\u017cna zatem stwierdzi\u0107, \u017ce krowy z mastitis zdrowiej\u0105 szybciej, gdy leczone s\u0105 z u\u017cyciem NLPZ w por\u00f3wnaniu do kr\u00f3w, kt\u00f3rym podawane s\u0105 tylko antybiotyki. <\/p>\n

              \u201cWszystkie kliniczne przypadki zapalenia wymienia, te \u0142agodne jak i te ostre, powoduj\u0105 b\u00f3l\u201d<\/em><\/strong><\/h3>\n

              Podsumowanie<\/h3>\n\n\n\n
              Zapalenie wymienia, to wieloczynnikowa choroba, stanowi\u0105ca jeden z najwi\u0119kszych problem\u00f3w ekonomicznych, jak i najwi\u0119ksze zagro\u017cenie dla dobrostanu w hodowli byd\u0142a mlecznego. Wszystkie kliniczne przypadki mastits powoduj\u0105 b\u00f3l i stres. \u015arodki zapobiegawcze obejmuj\u0105 popraw\u0119 higieny w utrzymaniu kr\u00f3w, jak i popraw\u0119 procedury doju. Zastosowanie NLPZ wraz z antybiotykami jest rekomendowane jako standardowe leczenie zapalenia wymienia, poniewa\u017c zmniejsza b\u00f3l i przyspiesza powr\u00f3t do zdrowia zwierz\u0119cia. <\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
              \n

              Bibliografia<\/h3>\n
                \n
              • EFSA 2009. Scientific opinion on welfare of dairy cows in relation to udder problems based on a risk assessment with special reference to the impact of housing, feeding, management and genetic selection. The EFSA Journal 2009, 1141:1-60.<\/li>\n
              • Hogeveen H, Huijps K, Lam TJGM. Economic aspects of mastitis: new developments. New Zealand Veterinary Journal 2011, 59:16-23.<\/li>\n
              • Leslie KE, Petersson-Wolfe CS. Assessment and management of pain in dairy cows with clinical mastitis. Veterinary Clinics of North America: Food Animal Practice 2012, 28:289-305.<\/li>\n
              • Siivonen J, Taponen S, Hovinen M, Pastell M, Lensink BJ, Py\u00f6r\u00e4l\u00e4 S, H\u00e4nninen L. Impact of acute clinical mastitis on cow behaviour. Applied Animal Behaviour Science 2011, 132:101-106.<\/li>\n<\/ul>\n<\/span>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                Zapalenie wymienia jest uwa\u017cane za jeden z g\u0142\u00f3wnych problem\u00f3w zwi\u0105zanych z dobrostanem zwierz\u0105t, a tak\u017ce problemem ekonomicznym u kr\u00f3w mlecznych. Chocia\u017c w ostatnich latach obserwuje si\u0119 spadek cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania zapalenia sutka, nadal odnotowuje si\u0119 wysok\u0105 zapadalno\u015b\u0107 na zapalenie sutka, wynosz\u0105c\u0105 od 25 do 45%. Zapalenie sutka jest chorob\u0105 wieloczynnikow\u0105, w kt\u00f3rej \u015brodowisko, patogeny i \u017cywiciel (krowa) wchodz\u0105 ze sob\u0105 w interakcj\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":2676,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[45,154],"tags":[],"class_list":["post-4789","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii","category-zwierzeta-hodowlane"],"yoast_head":"\nDobrostan a zapalenie wymienia u kr\u00f3w mlecznych - Awec<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dobrostan a zapalenie wymienia u kr\u00f3w mlecznych - Awec\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Zapalenie wymienia jest uwa\u017cane za jeden z g\u0142\u00f3wnych problem\u00f3w zwi\u0105zanych z dobrostanem zwierz\u0105t, a tak\u017ce problemem ekonomicznym u kr\u00f3w mlecznych. Chocia\u017c w ostatnich latach obserwuje si\u0119 spadek cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania zapalenia sutka, nadal odnotowuje si\u0119 wysok\u0105 zapadalno\u015b\u0107 na zapalenie sutka, wynosz\u0105c\u0105 od 25 do 45%. Zapalenie sutka jest chorob\u0105 wieloczynnikow\u0105, w kt\u00f3rej \u015brodowisko, patogeny i \u017cywiciel (krowa) wchodz\u0105 ze sob\u0105 w interakcj\u0119.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Awec\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-09-29T15:54:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-05-09T13:57:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/awecadvisors.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facsh10-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1049\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"510\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Clara Little Mamut\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Clara Little Mamut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/\"},\"author\":{\"name\":\"Clara Little Mamut\",\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#\/schema\/person\/d9c0eb8e39fe65dba4873d252abdc170\"},\"headline\":\"Dobrostan a zapalenie wymienia u kr\u00f3w mlecznych\",\"datePublished\":\"2014-09-29T15:54:55+00:00\",\"dateModified\":\"2024-05-09T13:57:16+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/\"},\"wordCount\":1435,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facsh10-1.jpg\",\"articleSection\":{\"1\":\"Zwierz\u0119ta hodowlane\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/\",\"url\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/\",\"name\":\"Dobrostan a zapalenie wymienia u kr\u00f3w mlecznych - Awec\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facsh10-1.jpg\",\"datePublished\":\"2014-09-29T15:54:55+00:00\",\"dateModified\":\"2024-05-09T13:57:16+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facsh10-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facsh10-1.jpg\",\"width\":1049,\"height\":510,\"caption\":\"El contacto de la ubre con una superficie sucia antes o despu\u00e9s del orde\u00f1o aumenta el riesgo de sufrir mamitis\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/inicio-2\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bez kategorii\",\"item\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/category\/bez-kategorii\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Dobrostan a zapalenie wymienia u kr\u00f3w mlecznych\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/\",\"name\":\"AWEC\",\"description\":\"Animal Welfare education centre\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#organization\",\"name\":\"AWEC Centro de Educaci\u00f3n en Bienestar Animal\",\"url\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/AWEC_Logo@2x.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/AWEC_Logo@2x.png\",\"width\":1201,\"height\":182,\"caption\":\"AWEC Centro de Educaci\u00f3n en Bienestar Animal\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#\/schema\/person\/d9c0eb8e39fe65dba4873d252abdc170\",\"name\":\"Clara Little Mamut\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5cf083ab338fe0daa8a7c5113e545f90ebd44949e5d19ac00b69f0062f25fde0?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5cf083ab338fe0daa8a7c5113e545f90ebd44949e5d19ac00b69f0062f25fde0?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Clara Little Mamut\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dobrostan a zapalenie wymienia u kr\u00f3w mlecznych - Awec","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Dobrostan a zapalenie wymienia u kr\u00f3w mlecznych - Awec","og_description":"Zapalenie wymienia jest uwa\u017cane za jeden z g\u0142\u00f3wnych problem\u00f3w zwi\u0105zanych z dobrostanem zwierz\u0105t, a tak\u017ce problemem ekonomicznym u kr\u00f3w mlecznych. Chocia\u017c w ostatnich latach obserwuje si\u0119 spadek cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania zapalenia sutka, nadal odnotowuje si\u0119 wysok\u0105 zapadalno\u015b\u0107 na zapalenie sutka, wynosz\u0105c\u0105 od 25 do 45%. Zapalenie sutka jest chorob\u0105 wieloczynnikow\u0105, w kt\u00f3rej \u015brodowisko, patogeny i \u017cywiciel (krowa) wchodz\u0105 ze sob\u0105 w interakcj\u0119.","og_url":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/","og_site_name":"Awec","article_published_time":"2014-09-29T15:54:55+00:00","article_modified_time":"2024-05-09T13:57:16+00:00","og_image":[{"width":1049,"height":510,"url":"https:\/\/awecadvisors.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facsh10-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Clara Little Mamut","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Clara Little Mamut","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/"},"author":{"name":"Clara Little Mamut","@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#\/schema\/person\/d9c0eb8e39fe65dba4873d252abdc170"},"headline":"Dobrostan a zapalenie wymienia u kr\u00f3w mlecznych","datePublished":"2014-09-29T15:54:55+00:00","dateModified":"2024-05-09T13:57:16+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/"},"wordCount":1435,"publisher":{"@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/awecadvisors.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facsh10-1.jpg","articleSection":{"1":"Zwierz\u0119ta hodowlane"},"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/","url":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/","name":"Dobrostan a zapalenie wymienia u kr\u00f3w mlecznych - Awec","isPartOf":{"@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/awecadvisors.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facsh10-1.jpg","datePublished":"2014-09-29T15:54:55+00:00","dateModified":"2024-05-09T13:57:16+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/#primaryimage","url":"https:\/\/awecadvisors.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facsh10-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/awecadvisors.org\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/facsh10-1.jpg","width":1049,"height":510,"caption":"El contacto de la ubre con una superficie sucia antes o despu\u00e9s del orde\u00f1o aumenta el riesgo de sufrir mamitis"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/bez-kategorii\/dobrostan-a-zapalenie-wymienia-u-krow-mlecznych\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/inicio-2\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bez kategorii","item":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/category\/bez-kategorii\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Dobrostan a zapalenie wymienia u kr\u00f3w mlecznych"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#website","url":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/","name":"AWEC","description":"Animal Welfare education centre","publisher":{"@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#organization","name":"AWEC Centro de Educaci\u00f3n en Bienestar Animal","url":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/awecadvisors.org\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/AWEC_Logo@2x.png","contentUrl":"https:\/\/awecadvisors.org\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/AWEC_Logo@2x.png","width":1201,"height":182,"caption":"AWEC Centro de Educaci\u00f3n en Bienestar Animal"},"image":{"@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#\/schema\/person\/d9c0eb8e39fe65dba4873d252abdc170","name":"Clara Little Mamut","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5cf083ab338fe0daa8a7c5113e545f90ebd44949e5d19ac00b69f0062f25fde0?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5cf083ab338fe0daa8a7c5113e545f90ebd44949e5d19ac00b69f0062f25fde0?s=96&d=mm&r=g","caption":"Clara Little Mamut"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4789","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4789"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4789\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5010,"href":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4789\/revisions\/5010"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2676"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4789"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4789"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/awecadvisors.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4789"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}